Help gyda chostau byw
Help gyda chostau byw
Mae’n siŵr eich bod chi wedi sylwi bod eich biliau chi’n cynyddu, yn enwedig costau ynni. Mae’r dudalen hon yn llawn gwybodaeth am gymorth sydd ar gael i’ch helpu chi i ymdopi gyda chostau cynyddol.
Budd-daliadau lles a hawliau - ydych chi ar eich colled?
Taflenni gwybodaeth a chanllawiau Age Cymru ar help gyda chostau gwresogi yn ystod y gaeaf
Cronfa Cymorth Dewisol Llywodraeth Cymru
Cap prisiau Ofgem ar filiau ynni
Pwysigrwydd darlleniadau mesuryddion os nad oes gennych chi fesurydd clyfar
Beth sy'n digwydd os yw cyflenwr ynni'n mynd i’r wal
A alla i gael cefnogaeth wrth fy nghyflenwr ynni?
Budd-daliadau lles a hawliau - ydych chi ar eich colled?
Mae’r amrywiaeth o daliadau un-tro a chynlluniau eraill ar y dudalen hon yn ychwanegol i’r budd-daliadau lles safonol. Mae rhai ohonynt yn dibynnu ar brawf modd, a rhai yn dibynnu ar wahanol fathau o feini prawf cymhwystra, er enghraifft, mae gennych anabledd.
Os hoffech chi fwy o wybodaeth, ewch i’r adran fudd-daliadau a hawliau ein gwefan, neu defnyddiwch ein cyfrifiannell budd-daliadau ar-lein. Mae gwiriad budd-daliadau'n medru eich helpu i weld os ydych chi’n gymwys. Mae gennym nifer o ganllawiau am bynciau sy’n ymwneud â budd-daliadau, yn cynnwys ein canllaw gwybodaeth Mwy o arian yn eich poced.
Os nad ydych yn hawlio unrhyw fudd-daliadau, efallai fyddai’n fuddiol petaech yn cyflwyno cais cyn gynted â phosib – er enghraifft, gall hawlio Credyd Pensiwn (hyd yn oed os ydych chi ond yn medru hawlio ychydig o arian) eich helpu i fod yn gymwys ar gyfer budd-daliadau a hawliau eraill, a chymorth gan y Llywodraeth.
Mae yna rhai budd-daliadau sy’n darparu help ar gyfer biliau yn y gaeaf, er enghraifft Taliadau Tanwydd Gaeaf a Gostyngiad Cartrefi Cynnes.
Cysylltwch â Chyngor Age Cymru i gael gwybodaeth ychwanegol. Ffoniwch 0300 303 44 98 (cyfradd leol) er mwyn siarad â rhywun neu anfonwch e-bost at advice@agecymru.org.uk
Taflenni gwybodaeth a chanllawiau Age Cymru ar help gyda chostau gwresogi yn ystod y gaeaf
Bydd y canllawiau isod yn ddefnyddiol wrth i chi ymdopi gyda’ch biliau a chostau eraill:
Taflen wybodaeth 1w: Help gyda chostau gwresogi yng Nghymru
Taflen wybodaeth 82: Sicrhau'r pris gorau am ynni
Canllaw Arbed arian, talu llai
Cronfa Cymorth Dewisol Llywodraeth Cymru
Mae cynllun Cronfa Cymorth Dewisol Llywodraeth Cymru wedi bodoli ers sawl blwyddyn, cyn yr argyfwng costau byw presennol; ond efallai gall y cynllun eich helpu gyda rhai o’r problemau hyn. Mae gwybodaeth ychwanegol am y Gronfa Cymorth Ddewisol ar ein tudalen 'Sut i gael help gyda threuliau brys neu untro'.
Cap Pris Ofgem ar filiau ynni
Mae'r cap ar brisiau yn berthnasol i'r rhan fwyaf o gartrefi ym Mhrydain. Ei nod yw rhoi amddiffyniad i gartrefi trwy osod uchafswm y gall cyflenwyr ei godi fesul uned ynni.
Mae swm y cap yn cael eu adolygu yn chwarterol gan Ofgem. Mae biliau yn seiliedig ar eich defnydd, felly efallai y byddwch yn talu mwy neu lai na lefel y cap pris cyfartalog.
Gweler gwefan Ofgem am ragor o wybodaeth ac i wirio'r cap pris cyfredol:
Dewch o hyd i fwy o wybodaeth am y cap pris ynni ar wefan Ofgem
Pwysigrwydd darlleniadau mesuryddion os nad oes gennych chi fesurydd clyfar
Os nad oes mesurydd clyfar gennych, mae'n syniad da darparu darlleniadau mesurydd i'ch cyflenwr nwy a thrydan yn rheolaidd, yn enwedig pan gyhoeddir newidiadau mewn prisiau (er enghraifft, os yw Ofgem wedi cyhoeddi cynnydd neu ostyngiad ar gyfer y cap pris).
Bydd hyn yn sicrhau bod y cyflenwr yn gwybod yn union faint y gwnaethoch ei ddefnyddio pan fydd y pris yn newid, fel na chodir gormod o dâl am yr unedau a ddefnyddir.
Banciau bwyd a thalebau
Mae Ymddiriedolaeth Trussell yn cefnogi rhwydwaith o fanciau bwyd ac yn darparu bwyd brys. Mae angen i bobl gael eu cyfeirio at fanc bwyd gyda thaleb, ac mae nifer o sefydliadau cymunedol lleol yn medru darparu talebau.
Beth sy’n digwydd os yw cyflenwr ynni’n mynd i’r wal
Pan fydd cyflenwr ynni yn mynd i'r wal, mae Ofgem yn penodi cyflenwr newydd i reoli eich cyfrif. Nid oes angen i chi boeni, bydd eich cyflenwad nwy a thrydan yn parhau gwaeth beth sy'n digwydd i'ch cyflenwr. Dylai eich cyflenwr newydd roi gwybodaeth i chi am yr hyn sy'n digwydd gyda'ch cyfrif, er y gall y broses hon gymryd ychydig wythnosau. Mae'n werth cadw gafael ar, neu lawrlwytho copïau o'ch biliau ynni diweddaraf a thynnu lluniau o'ch darlleniadau mesurydd diweddaraf er mwyn cyfeirio atynt. Bydd yn rhaid i unrhyw gwsmeriaid a oedd mewn dyled gyda'u cyflenwr blaenorol ad-dalu’r arian o hyd a dylai unrhyw gwsmeriaid a oedd mewn credyd gyda'u cyflenwr dderbyn ad-daliad. Dylech ofyn am gyngor os ydych yn bwriadu newid oherwydd bod eich cyflenwr wedi mynd i'r wal, gan fod ystyriaethau os oedd eich cyfrif mewn credyd, neu os ydych fel arfer yn derbyn y Gostyngiad Cartref Cynnes.
A alla i gael cefnogaeth wrth fy nghyflenwr ynni?
Os ydych chi'n ei chael hi'n anodd ymdopi â biliau ynni neu os oes arnoch arian i'ch cyflenwr ynni, mae dyletswydd ar eich cyflenwr i’ch helpu. Gallwch ofyn iddynt am:
- Adolygiad o'ch taliadau neu ad-daliadau dyled
- Gostyngiadau neu seibiannau talu
- Mwy o amser i dalu'ch biliau
- Mynediad at gronfeydd caledi / cronfeydd elusennol y cyflenwr ynni
- Cofrestr Gwasanaeth â Blaenoriaeth.
Os ydych yn hŷn nag oedran Pensiwn y Wladwriaeth neu'n byw gydag anabledd neu gyflwr iechyd, gallwch ofyn am gael eich rhoi ar y Gofrestr Gwasanaeth â Blaenoriaeth. Mae hyn yn rhoi mynediad i chi at ystod o gymorth, gan gynnwys cymorth â blaenoriaeth mewn argyfwng, rhybudd ymlaen llaw o doriadau pŵer sydd wedi'u cynllunio a help gyda mynediad at fesuryddion rhagdalu.
Fel y nodwyd uchod, mae gan rai cyflenwyr ynni eu cynlluniau ariannu arbennig eu hunain (cronfeydd caledi neu elusennol) neu maent yn darparu cymorth trwy gynlluniau cenedlaethol fel Rhwymedigaeth y Cwmni Ynni. Mae'r rhain yn darparu ystod o gymorth ariannol, rhyddhad o ddyledion, cyngor ar ynni, a gwelliannau effeithlonrwydd ynni a all helpu i ostwng eich biliau. Cysylltwch â'ch cyflenwr i weld pa gymorth y gallai fod gennych hawl iddo.
Newid cyflenwr ynni
Mae newid cyflenwr ynni neu dariff wedi bod yn ffordd hawdd o arbed arian ar filiau yn y gorffennol. Fodd bynnag, mae'r cynnydd presennol mewn prisiau ynni yn golygu bod llai o fargeinion ar gael. Gall fod yn anodd dod o hyd i fargen ratach na'ch tariff presennol, neu dariff y gallwch chi newid yn hawdd iddi. Mae dewis tariff pris sefydlog yn rhoi mwy o sicrwydd ynghylch biliau ond, yn dibynnu ar y farchnad, gall gynyddu eich costau yn gyffredinol.
Dylech ddod o hyd i gyngor diduedd cyn newid, er enghraifft wrth linell gyngor Cyngor ar Bopeth. Dewch o hyd i fanylion ychwanegol ar ein taflen wybodaeth am sut i gael y pecyn ynni gorau (gallwch ddod o hyd i hwn yn yr adran ‘gwybodaeth ychwanegol’ isod).