Mae Age Cymru yn ymateb i'r Gyllideb ar gyfer 2026

Wrth ymateb i Gyllideb yr Hydref, dywedodd Victoria Lloyd, Prif Weithredwr Age Cymru: “Er bod croeso i’r cyhoeddiadau, nid ydynt yn mynd yn ddigon pell i amddiffyn pobl hŷn rhag y cynnydd sylweddol sydd eto i ddod mewn biliau ynni, yn enwedig y rhai sy’n cael trafferth ymdopi ar incwm isel. Heb os, bydd angen mwy o gymorth ariannol ar rai pensiynwyr y gaeaf hwn.

“Mae darparu cymorth drwy fandiau Treth Gyngor yn ffordd aneffeithlon a allai fod yn annheg o dargedu cymorth at y rhai sydd ei angen fwyaf. Mae nifer o bobl hŷn yn byw mewn eiddo mewn bandiau uwch ond sydd ag incwm isel iawn, ac ni fyddant yn cael unrhyw gymorth o gwbl.

“Rydym yn croesawu ymrwymiad Llywodraeth Cymru i gyfateb y taliad ynni o £100. Fodd bynnag, mae’n hanfodol darparu cymorth ychwanegol i bobl hŷn na fyddant yn gymwys i gael y taliad hwn. Mae gan Gymru gyfle i arwain y ffordd drwy sicrhau bod cymorth yn cyrraedd pob person hŷn sy’n wynebu caledi. Gyda thlodi tanwydd eisoes yn effeithio ar ormod o aelwydydd, ni allwn aros cyn cymryd camau pellach.

“Unwaith y byddwn i gyd yn gwybod pa mor uchel fydd biliau ynni'r gaeaf hwn, rhaid i Lywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru gyflwyno ymateb digonol.

“Y rhai sydd leiaf abl i ymdopi â chostau cynyddol fydd yn wynebu’r ergyd fwyaf. Gallai aelwydydd incwm isel sydd ag anghenion ynni uwch oherwydd cyflwr iechyd hirdymor neu anabledd, yn ogystal â’r rhai sy’n byw mewn cartrefi aneffeithlon o ran ynni, weld eu biliau ynni’n cynyddu ymhellach o ganlyniad i’r newidiadau i daliadau sefydlog.

“Ar hyn o bryd, mae risg wirioneddol y bydd llawer o bensiynwyr yn cael eu gorfodi i wneud dewisiadau amhosibl rhwng cadw’n gynnes a thalu am hanfodion bywyd. Rhaid i Lywodraeth y DU sicrhau bod pobl hŷn yn gallu gwresogi eu cartrefi’n ddigonol er mwyn iddynt allu cadw’n ddiogel ac yn iach.”

Ar y trothwy Treth Incwm

“Rydym yn falch bod Llywodraeth y DU wedi ystyried yr anawsterau y bydd llawer o bensiynwyr ar incwm isel yn eu hwynebu pan fydd Pensiwn y Wladwriaeth yn uwch na’r lwfans personol ar gyfer Treth Incwm. Mae’n hollbwysig amddiffyn pensiynwyr ar incwm isel rhag cael eu hwynebu â chais i dalu treth ychwanegol, ac mae’n ymddangos bod y mater hwn wedi’i ddatrys. Byddwn yn edrych yn ofalus ar y cynigion i sicrhau nad yw’r rhai sydd fwyaf mewn perygl o gael eu heffeithio dan anfantais.

“Rydym yn aros am ragor o fanylion gan Lywodraeth Cymru ynghylch sut y bydd yn cefnogi pobl hŷn y gaeaf hwn, ac edrychwn ymlaen at gydweithio â’r Llywodraeth i helpu i sicrhau bod cymorth yn cyrraedd y rhai sydd ei angen fwyaf.”